Op haar sterfbed zei de liefde van mijn leven, onder invloed van kankercellen die haar hersenvlies hadden aangetast, dingen tegen mij die mij diep raakten. Ik wist niet wat mij overkwam. Dit was toch mijn Jannie. De vrouw met wie ik meer dan vijftig jaar samen was geweest.
Achteraf is het gemakkelijk praten. Pas later realiseerde ik me dat dit niet mijn Jannie was. Om daarmee om te kunnen gaan, heb ik foto’s uitgezocht waarop de liefde tussen ons er vanaf spatte. Die beelden hebben mij geholpen bij het verwerken. Sommige foto’s zijn nog uit mijn #TopTenCatering-tijd, 1983.
Wat ben ik dankbaar voor al die herinneringen.
Een hangar vol.
We waren gek op Bibian Mentel, rust zacht. Zij zei ooit: “Verzamel herinneringen. Geen bezittingen.” Die woorden zijn gebleven.
Theorie bestaat niet
Mensen die mij kennen, weten dat ik de afgelopen drie jaar vaak schrijf over #verlies, #verdriet en #rouw. Dat doe ik onder het label “Theorie bestaat niet”, met dank aan Feike Cats.
Ik probeer daarmee te zeggen dat we van alles lezen en er veel over praten, maar er vaak overheen lezen. Totdat het ons zelf raakt.
Dat geldt voor thema’s als #Angstcultuur, #NarcistischeLeiders, #Pesten, #GrensoverschrijdendGedrag en #MeToo. Zolang je er zelf niet mee te maken hebt gehad, is het makkelijk om te zeggen: je bent toch geen watje, geen mietje of doetje. Of: je bent toch niet van suiker.
Totdat je er middenin zit.
Pas als je geraakt wordt
Hetzelfde geldt voor dementie, Parkinson, Alzheimer en NAH. En ook voor ouders en verzorgers van familieleden met een beperking. Je wordt pas echt betrokken als je persoonlijk geraakt wordt.
Twintig jaar geleden had ik eerlijk gezegd niets met mensen met afstand tot de arbeidsmarkt of met gehandicaptenzorg. Nu wel. Lees mijn recensie van het boek Mayim er maar op na.
En tot 9 juli 2020 had ik geen flauw idee van de impact van het verlies van de liefde van mijn leven. Op die dag werd ik, zonder dat ik het wist, weduwnaar in opleiding.
Rouwen is hard werken
Tot slot dit.
Rouwen is hard werken. Zet daar geen rem op door het in te vullen voor de nabestaande(n).
Jij mag nooit bepalen of het tijd wordt om te stoppen met rouwen. Jij bepaalt ook niet of iemand toe is aan een nieuwe partner, of wanneer dat zou moeten zijn.
Denk aan NIVEA: Niet Invullen Voor Een Ander.
Dat is geen zwakte.
Dat is menselijkheid.
Photo by meriç tuna on Unsplash